Gierzwaluw

 Vrijwel geen soort is zó verbonden met ‘de bouw' als de gierzwaluw. Deze even spectaculaire als geliefde zomervogel broedt in kleine ruimtes onder dakpannen, onder dakrichels en allerlei andere nissen en spleten in bouwwerken. Door renovatie gaat veel van deze nestgelegenheid verloren. Reden te meer om bij bouwplannen goed te kijken of maatregelen voor de gierzwaluw mogelijk zijn. Met ingemetselde neststenen bijvoorbeeld of met speciale dakpannen. Dat heeft zin bij bouwwerken waar de vogels een vrije aanvliegroute hebben naar een dak met een hellingsgraad van minimaal 45°. De stadsvogeladviseur van Vogelbescherming Nederland, een gierzwaluwwerkgroep of de plaatselijke vogelwerkgroep kan adviseren! Ons Servicecentrum kan u verder helpen.

Biotoop

  • Oorspronkelijke biotoop: brengt het grootste deel van zijn leven door in de lucht. Het onderliggende terrein is van minder belang zolang er voldoende voedsel is. De gierzwaluw is alleen in het broedgebied tijdens het hele korte broedseizoen.
  • Stadsbiotoop: komt voor in bijna alle steden en dorpen.

Nestplaats

  • Natuurlijke nestplaats: spleten en gaten in kale, steile rotswanden; plaatselijk ook in holle bomen.
  • Nestplaats in de stad: spleten en gaten in gebouwen, vooral onder daken.

Broedtijd

  • De gierzwaluw komt vanaf eind april terug uit Afrika en blijft tot begin augustus in Nederland. Jaarlijks één legsel. De gierzwaluw broedt meestal in kolonieverband.
  • Niet alle gierzwaluwen hebben een nest. Het percentage niet-broedende individuen wordt geschat op 10 tot 40% van de lokale populatie.

Status

  • De gierzwaluw is in Nederland een uitgesproken zomervogel. Broedvogel met vermoedelijk 30.000 tot 60.000 paar.
  • De gierzwaluw staat niet op de Rode Lijst, maar gaat wel in aantal achteruit.

Voedsel

Gierzwaluwen voeden zich uitsluitend met kleine tot middelgrote vliegende insecten. Eén individu eet per dag ongeveer 20.000 insecten. Eén gierzwaluwhuishouden is per broedseizoen goed voor het verdelgen van ruim één miljoen insecten. De gierzwaluw zoekt het voedsel doorgaans in een straal van 8 kilometer rond de nestplaats.

Aandachtspunten

  • Geen vogelsoort is meer afhankelijk van de stad dan de gierzwaluw, omdat natuurlijke nestplaatsen in Nederland ontbreken. Door toenemende verstedelijking is het verspreidingsgebied in Nederland mogelijk wat verruimd. Anderzijds is veel traditionele nestgelegenheid verloren gegaan door efficiëntere bouw en stadsvernieuwing (afdichting van spleten en kieren, vervanging van oude dakpannen). Het aanbieden van nestgelegenheid is een belangrijke beschermingsmaatregel.
  • Bij nieuwbouw of renovatie standaard in nestgelegenheid voorzien (nestpannen en/of neststenen).
  • Plaats deze kunstmatige nestgelegenheid in groepjes; gierzwaluwen nestelen meestal in kolonies. Plaats de neststenen bij voorkeur op een hoek of langs de kopse kant van een gebouw op het noorden of oosten.
  • De ontdekking van nieuwe nestplaatsen kan versneld worden door het geluid van de gierzwaluw af te spelen. Als eenmaal één nest bezet is, is de kans groot dat de andere ook worden ontdekt door soortgenoten.

 

 

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.